Op 8 oktober reikte UCLL Research & Expertise voor de tweede keer de award Persoonsgericht Porselein uit. Uit maar liefst 18 inzendingen uit verschillende opleidingen selecteerde de jury drie laureaten en één eervolle vermelding: projecten die elk op hun eigen manier tonen wat persoonsgericht werken kan betekenen.


De award eert de nalatenschap van dr. Joke Lemiengre († 27 november 2023), een gepassioneerd lector en onderzoeker aan UCLL en een warm pleitbezorger van zorgethisch en persoonsgericht handelen. Haar visie leeft verder in deze prijs, die jaarlijks studenten wil inspireren om menselijkheid centraal te blijven zetten in hun werk.

Pieter Willems

Dit jaar stond de avond in het teken van de vraag ‘Staat persoonsgerichte zorg onder druk?’. Na een muzikaal intermezzo van Pieter Willems en de opening door Anne Groenen en Toon Quaghebeur, gaf prof. dr. Chris Gastmans een lezing over de uitdagingen voor persoonsgerichte zorg. Daarna kregen de drie laureaten het podium om hun projecten voor te stellen, gevolgd door de bekendmaking van de winnaars en de uitreiking van de prijzen.

Chris Gastmans

Persoonsgerichte zorg onder druk?

De lezing van Chris Gastmans, met als titel ‘Staat persoonsgerichte zorg onder druk?’, vormde de inhoudelijke achtergrond van de avond. Hij wees op ontwikkelingen zoals juridische, technologische en bedrijfsmatige sturing, maar ook op de toenemende nadruk op individuele autonomie.

Volgens Gastmans blijft het daarom belangrijk om ruimte te creëren voor reflectie, dialoog en aandacht voor het particuliere. Persoonsgerichte zorg vraagt niet alleen goede intenties, maar ook mensen en organisaties die bewust blijven nadenken over wat goede zorg betekent.

18 projecten, 3 laureaten en een parel

De tweede editie van Persoonsgericht Porselein leverde opnieuw een brede waaier aan projecten op. Studenten en professionals-in-opleiding gingen vanuit verschillende disciplines aan de slag met vragen rond zorg, welzijn, onderwijs, kwetsbaarheid en menselijke waardigheid.
De jury selecteerde drie laureaten en kende daarnaast een Parel, of eervolle vermelding, toe. Elk project vertrekt vanuit een andere context en een andere doelgroep, maar ze delen één belangrijke eigenschap: ze kijken verder dan het systeem, de diagnose of de situatie en zoeken naar manieren om de persoon achter die situatie werkelijk te zien.
 

🥇 Eerste plaats – gesprekken met naasten van mensen met een eetstoornis

Een toolkit die ruimte maakt voor het verhaal van naasten

presentatie

De eerste prijs ging naar een interdisciplinair groepsproject van Jasmine Maes, Jaran Degroot, Tessa Schils, Vincent Willems en Jo Deroost. Zij ontwikkelden voor ANBN een toolkit voor gesprekken tussen vrijwilligers en vrienden en familie van mensen met een eetstoornis.

Wanneer iemand met een eetstoornis behandeld wordt, is er vaak ruimte om over de ervaringen van de patiënt te spreken. Voor ouders, partners, vrienden en andere naasten is die ruimte veel minder vanzelfsprekend. Net daar wil de toolkit een verschil maken.

De studenten ontwikkelden werkvormfiches en praktische materialen die vrijwilligers helpen om gesprekken op gang te brengen. De methodieken geven mensen keuze in wat ze willen delen, op welke manier en in welk tempo. Zo ontstaat ruimte voor moeilijke emoties, vragen, twijfels en ervaringen, zonder dat iemand verplicht wordt om te spreken.

De toolkit werd bovendien open source gemaakt, waardoor ook andere organisaties ermee aan de slag kunnen.

De jury was bijzonder lovend over de combinatie van toegankelijkheid, methodische zorgvuldigheid en concrete toepasbaarheid:

De uitgebreide toolkit toont dat het project veel verder gaat dan een verzameling gespreksspelletjes. De deelnemer behoudt keuze over wat wordt gedeeld, in welk tempo en via welke vorm. De combinatie van laagdrempeligheid, methodische zorgvuldigheid en concrete toepasbaarheid maakt dit een bijzonder sterke persoonsgerichte inzending.
juryrapport

🥈 Tweede plaats – Time-out ruimte voor mentaal welzijn

De ZON: een plek waar jongeren even op adem kunnen komen

Ines

De tweede prijs ging naar Ines Mombaers voor haar project ‘Time-out ruimte voor mentaal welzijn’, gerealiseerd in het secundair onderwijs bij het Instituut Sancta Maria in Aarschot.

Met De ZON ontwikkelde Ines een preventieve, prikkelarme ruimte waar leerlingen kort kunnen ontsnappen aan prestatiedruk, overprikkeling en de drukte van de schoolomgeving.

De ruimte is bewust geen straf- of crisisruimte. Het is een prestatievrije en stempelvrije plek waar leerlingen zelf kunnen aangeven wanneer hun ‘emmer’ volloopt en waar ze gedurende een korte periode tot rust kunnen komen.

Het project werd onderbouwd vanuit behoeftenonderzoek bij leerlingen en inzichten uit de omgevingspsychologie en de Self-Determination Theory. Daarbij staat het eigenaarschap van jongeren over hun eigen welbevinden centraal.

De jury zag in De ZON een sterk voorbeeld van hoe een fysieke omgeving kan bijdragen aan persoonsgericht werken:

Heel sterk onderbouwd project tot en met de realisatie van een ruimte die echt wel het persoonsgericht werken naar voor schuift. ‘De Zon’ is een aantrekkelijke plek voor wie mentale rust zoekt op school.
juryrapport

De jury benadrukte ook hoe actueel de problematiek is. Jongeren ervaren vandaag steeds meer prestatiedruk en mentale overprikkeling. Een plek waar ze even kunnen terugtrekken, kan niet alleen hun welbevinden ondersteunen, maar ook helpen om opnieuw rust en focus te vinden.

De ambitie van Ines reikt bovendien verder dan één lokaal. De ZON kan volgens haar uitgroeien tot een schoolbrede visie op mentale rust en zelfregulatie, met professionalisering van leerkrachten, aandacht voor mentale hygiëne in het curriculum en een mogelijke blauwdruk voor andere scholen.

🥉 Derde plaats – Double Imprisonment

Persoonsgerichte zorg achter de gevangenismuren

Jamine

De derde prijs ging naar Jamine De Wandel voor het project ‘Double Imprisonment: Transzorg, menselijke waardigheid en peer-support binnen het binaire detentiesysteem’.

Het project focust op transgender en intersekse personen binnen de gevangeniscontext en onderzoekt hoe zorg en menselijke waardigheid gegarandeerd kunnen worden in een sterk gereguleerde, binaire omgeving.

Jamine werkte hiervoor samen met onder meer het Penitentiair Complex Brugge, de interne werkgroep TROTS, CAW, Regenbooghuis aan Zee, UGent en EPATH. Het project leidde onder meer tot interdisciplinair overleg rond zorgprocedures, ondersteuning van peer-support en aandacht voor zorgcontinuïteit.

De kern van het project is de vaststelling dat iemand in detentie niet alleen fysiek opgesloten kan raken, maar ook geconfronteerd kan worden met een systeem dat onvoldoende ruimte laat voor de eigen genderidentiteit. Persoonsgerichte zorg betekent hier dan ook: identiteit erkennen, waardigheid bewaken en zorg afstemmen op de individuele persoon.

De jury noemde het project “origineel en conceptueel krachtig” en benadrukte de bijzondere combinatie van zorg, detentie, genderidentiteit, mensenrechten en veiligheid.

De persoonsgerichte kracht zit in het erkennen van identiteit, waardigheid en individuele zorgnoden binnen een sterk gereguleerde context.
juryrapport
Marc en Toon

✨ Parel – Loose parts play

Ruimte voor elk kind om op eigen tempo te ontdekken

Naast de drie laureaten kende de jury ook een Parel, een eervolle vermelding, toe aan Bieke Champagne voor haar project ‘Loose parts play’.

Tijdens haar stage in een tweede kleuterklas onderzocht Bieke hoe open-einde materialen – door de kinderen omgedoopt tot ‘rommelschatten’ – kunnen bijdragen aan een krachtige en inclusieve leeromgeving.

De kleuters kregen de vrijheid om met de materialen te spelen, te ontdekken en te creëren op hun eigen niveau en tempo. Daarbij was er geen juiste oplossing of vaste werkwijze. Elk kind kon op zijn eigen manier deelnemen, betekenis geven aan het materiaal en zijn interesses en talenten inzetten.

De jury waardeerde vooral de manier waarop het project vertrekt vanuit de unieke mogelijkheden, interesses en noden van elk kind. Door gericht te observeren en het spel doelbewust te verrijken, krijgt de leerkracht zicht op de leefwereld en ontwikkelingskansen van de kleuters.

Loose parts play bleek bovendien bijzonder waardevol voor kleuters met extra ondersteuningsnoden: iedereen kan deelnemen vanuit de eigen mogelijkheden, zonder dat er één manier van spelen of leren wordt opgelegd.

Met de Parel wil de jury dit project in het bijzonder waarderen als een mooi voorbeeld van hoe autonomie, verbondenheid en competentie ook in de kleuterklas de basis kunnen vormen voor persoonsgericht onderwijs.

een award die blijft verbinden

Met Persoonsgericht Porselein wil UCLL Research & Expertise studenten en professionals aanmoedigen om niet zomaar mee te bewegen met systemen en vanzelfsprekendheden, maar om kritisch te blijven kijken naar de mens die voor hen staat.

De tweede editie maakte opnieuw duidelijk hoe breed persoonsgericht werken kan zijn. Van een toolkit voor vrijwilligers tot een rustplek op school, van transzorg in detentie tot spel in de kleuterklas: telkens gaat het om dezelfde beweging.

Kijken naar de persoon. Luisteren. Afstemmen. Ruimte geven. En zoeken naar wat deze mens nodig heeft.

winnaars persoonsgericht porselein 2026
Ines
Jamine

Meer over Persoonsgericht Porselein

Wil je weten wie eerder Persoonsgericht Porselein mocht ontvangen? Of op de hoogte blijven van komende edities?