UCLL en Stad Hasselt halen Europees topproject binnen: jongeren bouwen mee aan het beleid van morgen

Hoe betrekken we jongeren opnieuw sterker bij de democratie in een tijd van fake news, polarisering en afnemend vertrouwen in publieke instellingen? Met het Europese Horizon Europe-project CITADEL gaan Hogeschool UCLL en Stad Hasselt de komende drie jaar op zoek naar antwoorden. Samen met een tiental Europese partners ontwikkelen ze nieuwe manieren om jongeren niet alleen inspraak te geven, maar hen ook effectief mee beleid te laten vormgeven.

Op 15 oktober werd het internationale project officieel gelanceerd op de UCLL-campus in Diepenbeek. Voor het project ontvangt het consortium een Europese subsidie van 4,3 miljoen euro. Daarvan gaat meer dan 1,25 miljoen euro naar UCLL en Stad Hasselt.

Jongeren als mede-architecten van beleid

Democratie vraagt betrokken burgers. Toch voelen veel jongeren zich vandaag onvoldoende gehoord in maatschappelijke en politieke besluitvorming. Met CITADEL willen de partners jongeren tussen 15 en 29 jaar daarom een actieve rol geven in het ontwikkelen, testen en verbeteren van beleid.

Centraal in het project staan innovatieve Policy Labs. Daar werken jongeren samen met beleidsmakers, jeugdwerkers en onderwijsprofessionals rond actuele maatschappelijke thema's zoals klimaat, leefomgeving en andere lokale uitdagingen.

"Te vaak worden jongeren bevraagd nadat beslissingen al genomen zijn", zegt Ann Reulens, projectcoördinator bij UCLL. "Binnen CITADEL vertrekken we vanuit een ander uitgangspunt: jongeren zijn niet alleen burgers van morgen, maar ook van vandaag. We willen hen laten meebouwen aan oplossingen en beleid."

Hasselt als Europese proeftuin

Het project brengt twaalf partners uit vijf Europese landen samen: steden, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen. Naast UCLL is ook Stad Hasselt een belangrijke partner binnen het consortium.

De komende jaren wordt Hasselt een van de Europese testomgevingen waar nieuwe participatiemethodieken worden ontwikkeld en uitgeprobeerd. Bijzondere aandacht gaat daarbij ook naar jongeren die vandaag minder gemakkelijk hun weg vinden naar participatie- en inspraaktrajecten.

Dries Martens, schepen in Hasselt bevoegd voor jeugd en burgerparticipatie: “In Hasselt doen we al veel inspanningen om kinderen en jongeren te betrekken. Tegelijk zie ik ook nog best wat uitdagingen om hen warm en gemotiveerd te houden. Bij de laatste verkiezingen zagen we namelijk dat jongeren veel minder gingen stemmen. En dat terwijl zij natuurlijk nog het langst in onze stad zullen wonen.  Daarom willen we in Hasselt blijven vernieuwen en experimenteren. Met dit initiatief hopen we niet alleen onze eigen jongeren te inspireren, maar ook andere steden en onderwijsinstellingen. Zo bouwen we samen aan een sterke democratie waarin elke jongere zich gehoord en betrokken voelt.”

Vanaf september volgend jaar starten de eerste Policy Lab-cycli, waarin jongeren samen met experten en beleidsmakers concrete beleidsvoorstellen zullen uitwerken.

Europese blauwdruk voor democratische participatie en burgerschapseducatie

CITADEL kadert binnen de Europese ambitie om democratische participatie en burgerschap te versterken. Het project wil niet alleen lokale impact realiseren, maar ook een model ontwikkelen dat elders in Europa kan worden toegepast. Dit project gaat verder dan formeel onderwijs. Het vindt plaats in formele, niet-formele en informele contexten en helpt jongeren niet alleen democratie te begrijpen, maar ook te ervaren, te oefenen en te beïnvloeden.

“Burgerschapseducatie gaat verder dan wat jongeren op school leren,” stelt Reulens. “Democratie leer je niet uit een boek. Met CITADEL tonen we hoe jongeren democratie kunnen ervaren, oefenen en versterken in hun dagelijkse leven.”

Daarbinnen worden ook nieuwe opleidingsmodules voor docenten ontwikkeld, komt er een online kennisinstrument rond burgerschap en participatie, en krijgen jongeren kansen om internationaal samen te werken met leeftijdsgenoten uit andere Europese landen.

"Dit is een unieke kans om samen met jongeren de fundamenten te leggen voor een sterkere democratische cultuur. Democratie is hard werken en vraagt meer dan om de paar jaar een stem uit te brengen. Ze vraagt dialoog, samenwerking en engagement. Met CITADEL willen we jongeren laten ervaren hoe ze vandaag mee vorm kunnen geven aan de samenleving van morgen", zegt Imran Uddin, toekomstig algemeen directeur van Hogeschool UCLL.

Europese samenwerking

CITADEL is een driejarig Horizon Europe-project met twaalf partners uit België, Cyprus, Roemenië, Letland, Hongarije en Duitsland. Het project wordt gecoördineerd door UCLL en loopt van 2026 tot 2029.  
De Policy Labs richten zich in eerste instantie op lokale beleidsuitdagingen. De opgedane inzichten en methodieken kunnen later ook worden toegepast op andere beleidsniveaus, met als ultieme ambitie een impact tot op Europees niveau.

Vlnr. Pieter Willems (directeur UCLL - Research & Expertise), Dries Martens (schepen Stad Hasselt), Ann Reulens (projectcoördinator CITADEL) en Imran Uddin (toekomstig algemeen directeur Hogeschool UCLL).