In gesprek met Sofie Van Pelt

Wanneer Sofie Van Pelt vertelt over haar werk, begint ze zelden bij taal. Ze begint bij mensen. Bij gesprekken die vastlopen, bij hulpverleners die zoeken naar de juiste woorden, en bij het ongemakkelijke gevoel dat ontstaat wanneer empathie moeilijk uitgedrukt raakt in het Frans.
 

“Veel professionals met wie ik werk, beheersen het Frans technisch gezien redelijk goed,” vertelt ze. “Maar zodra gesprekken gevoeliger worden, over emoties, veiligheid of grenzen, voelen ze zich onzeker. Die onzekerheid gaat niet zozeer over wat ze willen zeggen, maar over hoe ze het genuanceerd kunnen formuleren.”

Sofie Van Pelt

Waarom empathisch communiceren in het Frans een uitdaging kan zijn

Sofie merkte dit op in verschillende contexten. In de jeugdhulp, in gezinsondersteuning, in eerstelijnszorg, in gesprekken met ouders, jongeren of patiënten lopen ervaren professionals vast wanneer ze Frans moeten spreken. Ze vinden het moeilijker om de juiste afstand te bewaren, om genuanceerde vragen te stellen of om advies te geven zonder hun mening op te dringen. Net die vaardigheden zijn cruciaal in kwetsbare gesprekken.

In het kader van een project binnen de Associatie KU Leuven analyseerde Sofie Van Pelt Franstalige gesprekken uit de praktijk. Niet met als doel om een nieuwe taalmethode te ontwikkelen, maar om te onderzoeken hoe empathisch professioneel handelen talig vorm krijgt in het Frans.

“Wat me steeds weer opvalt,” zegt Sofie, “is dat empathie vaak wordt gezien als een algemene houding, terwijl ze ook talige vaardigheden veronderstelt. Taal en empathie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.”
Ik zie vaak hoe één formulering het verschil maakt,” vertelt Sofie. “‘Vous devez faire cela’  kan een gesprek soms afsluiten, terwijl ‘Si vous êtes d’accord, on peut envisager ensemble la démarche à suivre’ net uitnodigend overkomt. Het gaat niet om beleefdheid, maar om taal die autonomie en samenwerking respecteert.

Empathisch Frans

Van praktijkervaring naar onderzoek

Binnen dat project werden gesprekken geanalyseerd met bijzondere aandacht voor gespreksvaardigheden. Er werd onderzocht hoe taal kan bijdragen aan het creëren van veiligheid, het respecteren van autonomie en het ondersteunen van samenwerking. De focus lag niet op perfecte taal, maar op werkbare taal: formuleringen die professionals helpen om te luisteren, te verhelderen en samen stappen te zetten.

Het onderzoek mondde uit in het boek Empathisch Frans voor hulp- en dienstverleners, een praktisch werkinstrument met voorbeeldzinnen en dialogen. Het volgt de natuurlijke logica van een gesprek: van luisteren en verkennen, over verdiepen en begrijpen, tot begeleiden en afronden.
 

workshop Empathisch Frans

Empathisch Frans voor hulp- en dienstverleners

Vandaag geeft Sofie via het expertisecentrum Inclusive Society vormingen Empathisch Frans op maat van organisaties die met mensen werken. Dat gaat van zorg en welzijn tot jeugdhulp, onderwijs en eerstelijnsdiensten. De inhoud wordt telkens afgestemd op de context van de deelnemers en de gesprekken die zij dagelijks voeren.

In de opleidingen wordt gewerkt met concrete situaties, dialogen en bewuste taalkeuzes. Niet om scripts aan te leren, maar om professionals taal aan te reiken die hen ondersteunt in hun rol. “Mensen zoeken geen mooier Frans,” zegt Sofie. “Ze zoeken woorden die hen helpen mens te blijven en de mens te zien in moeilijke gesprekken.”

Het traject van Empathisch Frans is dan ook geen afgerond verhaal. Nieuwe contexten, nieuwe vragen en nieuwe samenwerkingen blijven het aanbod voeden en verfijnen. Vanuit die voortdurende praktijkwerking wordt momenteel ook gewerkt aan een nieuwe publicatie, die zich specifiek richt op empathisch communiceren in het Frans binnen de zorgcontext.

Wat begon als een praktijkobservatie, groeide uit tot onderzoek, een boek en een reeks vormingen. “Ik blijf vertrekken vanuit wat in echte gesprekken werkt,” zegt Sofie. “Daar ligt voor mij de kern.”

Zelf aan de slag met Empathisch Frans?

Voer je regelmatig gesprekken in het Frans met cliënten, patiënten, ouders of andere betrokkenen? Dan weet je hoe belangrijk de juiste woorden kunnen zijn. De vorming Empathisch Frans helpt professionals om ook in moeilijke of gevoelige gesprekken verbindend, duidelijk en professioneel te communiceren.

Wil je een traject organiseren voor jouw team of organisatie?