Het leefwereldperspectief als hefboom voor een sociaal rechtvaardige klimaattransitie

Decennia geleden was klimaatopwarming nog iets dat zich afspeelde in een verre toekomst. Een ‘ver van je bed’-show. Maar met de recente en minder recente rampen ver en dichtbij, is dat gevoel gekeerd. Niettegenstaande de ‘sense of urgency’ door andere crisissen op het wereldtoneel weer is gaan liggen, blijft klimaatverandering een ‘hot’ topic. De klimaatverandering is een feit. De focus in PWO Soretra ligt op de ongelijkheid die inherent is aan deze crisis en de aanpak ervan, maar veel minder aandacht krijgt.

Reeds in 1987 legt het Brundlandt rapport de link tussen economische groei en klimaatverandering waarbij de armste landen het sterkst worden getroffen. En hoewel de kennis over dit thema bleef evolueren, blijft in 2026 de vraag hoe we een klimaatbeleid opzetten dat niet alleen duurzaam is, maar ook sociaal rechtvaardig. 

In deze PWO focussen we op het niveau van de lokale besturen (gemeenten en steden) en de rol van het (lokaal) sociaal werk hierin. Welke strategieën zetten (informeel en formeel) sociaal werk en beleid in om sociale rechtvaardigheid te bekomen in het lokale (klimaat)beleid? Welke stemmen worden hierin gehoord en hoe gaat men om met verstorende stemmen? 

Gedurende drie jaar onderzoeken we -met een team van onderzoekers met en zonder ervaringskennis- hoe de kennis van mensen met armoede-ervaring kan wegen op lokaal klimaatbeleid en welke rol sociaal werkers daarin spelen. Het eerste jaar voerden we diepte-interviews met mensen in armoedesituaties, sociaal werkers en beleidsmedewerkers die actief zijn op het kruispunt van klimaat, inclusie en rechtvaardigheid in heel Vlaanderen. Daarna volgde actieonderzoek in de twee lokale contexten van Leuven en Vilvoorde. In het laatste jaar van het onderzoeksproject  komen we nog meer naar buiten en gaan we in gesprek met alle actoren over hoe ervaringskennis en sociaal werk meer kunnen en zouden moeten wegen op lokaal klimaatbeleid om zo tot rechtvaardig klimaatbeleid te komen.