UCLL Research & Expertise
Zoek
tekening

Voorbij de cijfers. Een geïntegreerde benadering van effectmeting binnen de integrale jeugdzorg.

Expertisecentra Resilient People en Smart Organizations ontwikkelden met hun praktijkwetenschappelijk onderzoek een creatieve benadering voor effectmeting. Effectmeting evalueert systematisch de resultaten van interventies, programma's of activiteiten om te begrijpen of doelen worden bereikt en wat de impact is. Het agentschap Opgroeien zette effectmeting in 2018 en 2022 op de agenda als kwaliteitsthema. Gedurende het project werd samengewerkt met de jeugdhulp waar effectmeting bijvoorbeeld inzicht kan geven in hoe goed bepaalde hulpverlening bijdraagt aan het welzijn en de ontwikkeling van jongeren en hun gezinnen. Het doel van het onderzoek was om de meerwaarde van creatieve methodieken voor effectmeting binnen jeugdhulp na te gaan.

Wil je verder werken met onze effectmeeting?

Aan de slag met de materialen

Hieronder vind je de ontwikkelde materialen terug.

  • Een draaiboek voor organisaties met informatie en werkbladen om aan de slag te gaan met effectmeting.
  • Een stappenplan voor begeleiders om aan de slag te gaan met (creatieve) methodieken bij effectmeting.
  • Een animatiefilmpje dat effectmeting uitlegt en kan gebruikt worden ter introductie bij begeleiders en/of cliënten.
  • Een rollenspel of tutorial voor begeleiders waar afname van een creatieve methodiek en bijhorend gesprek van één meting wordt uitgelegd. 
  • Traject Verhalen is een methodiek om aan effectmeting te doen. Deze kan je terugvinden op de webshop van De Aanstokerij.
  • Een beknopt overzicht van aanbevelingen voor organisaties alsook beleidsaanbevelingen.
  • Een dienstverleningsaanbod om samen aan de slag te gaan rond het topic effectemeting.

     

Draaiboek Voor Organisaties - Leesversie

PWO Effect / voorbij de cijfers
Downloaden

Draaiboek Voor Organisaties - Printversie

PWO Effect / voorbij de cijfers
Downloaden

Stappenplan Voor Begeleiders - Leesversie

PWO Effect / voorbij de cijfers
Downloaden

Stappenplan Voor Begeleiders- Printversie

PWO Effect / voorbij de cijfers
Downloaden

Aanbevelingen voor organisaties

PWO Effect / voorbij de cijfers
Downloaden

Beleidsaanbevelingen

PWO Effect / voorbij de cijfers
Downloaden

Wat is effectmeting?


Video rollenspel:

 

Traject Verhalen

Traject Verhalen is een methodiek om aan effectmeting te doen. Deze kan je terugvinden op de webshop van De Aanstokerij.

spelbox

Overzicht van het project

Nood aan beschrijvende en creatieve methodieken voor effectmeting

Effectmeting jeugdhulp

Veel organisaties zetten al stappen om effectmeting te integreren in hun werking. Er werden echter een aantal obstakels ervaren, zoals het uitwerken van concrete indicatoren, een gebrek aan interne expertise en draagvlak binnen de organisatie. Hiernaast was er de behoefte aan meer beschrijvende en creatieve methodieken.
Effectmeting werd vooral cijfermatig benaderd, met als doel verantwoording af te leggen. Binnen het onderzoek werd de meerwaarde van beschrijvende methodieken nagegaan. Hierdoor kon bijvoorbeeld de context en de eigen stem van jongeren en gezinnen binnen worden gebracht. Er werd niet alleen zichtbaar ‘wat’ er bereikt wordt, maar ook ‘hoe’ en ‘waarom’ iets wel of niet werkte in een bepaalde context. Daaruit konden waardevolle lessen worden getrokken.
 

Hoe we het onderzoek aanpakten

effectmeting

Het onderzoeksproject bestond uit vier fasen:

Fase 1 - Theory of Change

Samen met jongeren, gezinnen en professionals ontwikkelden we een Theory of Change voor contextbegeleiding. Een Theory of Change is een beschrijving van hoe (we denken dat) verandering tot stand komt in een bepaalde context. Het maakt de benodigde tussentijdse effecten duidelijk om je ultieme doel (impact) vanuit je activiteiten te bereiken. Organisaties hebben vaak een goed zicht op het ultieme doel dat ze willen bereiken, hun missie. Ze maken gedetailleerde plannen voor de activiteiten die ze zullen doen. Maar hoe de activiteiten precies leiden tot het grote doel blijft vaak onder de radar. Meer weten? Bekijk dit filmpje over Theory of Change. Ook de stem van jongeren en gezinnen hebben we achterhaald door middel van trajectverhalen, een methodiek om het begeleidingstraject visueel en verhalend in beeld te krijgen. Deze methodiek wordt verder uitgewerkt in fase 2.

fase 2 - Indicatoren en methodieken

We bepaalden met professionals welke onderdelen van de Theory of Change we vooral wouden opvolgen en ontwikkelden geschikte methodieken. We evalueerden samen met jongeren, gezinnen en professionals de relevantie en haalbaarheid van die methodieken, met speciale aandacht voor creatieve benaderingen die de context én stem van jongeren en gezinnen echt tot leven wekten. Dit alles leidde uiteindelijk tot een praktijkgericht draaiboek voor een geïntegreerde benadering van effectmeting binnen contextbegeleidingsdiensten, met focus op tools, inspirerende voorbeelden en handvatten voor implementatie binnen organisaties.

inhoud draaiboek
Openvouwen
effectmeting

fase 3 - Proeftuinen

We namen de proef op de som en testten het draaiboek in verschillende contextbegeleidingsorganisaties en verbeterden het op basis van de resultaten.

Onze proeftuinen waren: vzw Daidalos, De Wiekslag, Cocon, Sporen, De Wissel en Alba. Tijdens een inspirerend kick-offmoment werden het praktijkgerichte draaiboek en de creatieve methodieken toegelicht. Elke proeftuin werd maandelijks opgevolgd en ontving gerichte feedback. Daarnaast vonden op alle locaties focusgroepen plaats met de betrokken begeleiders, om hun ervaringen en inzichten te verzamelen. Hiernaast vonden er ook workshops op maat plaats om in te spelen op hun noden. Tijdens gezamenlijke terugkommomenten inspireerden de proeftuinen elkaar. 

fase 4 - Duurzame implementatie

Er vonden verschillende manieren van disseminatie plaats. Zo was er een slotdag waar praktijk, onderzoek en beleid aanwezig was. Werd er vanuit het project deelgenomen aan "Koffie Met Kennis" vanuit opgroeien, werd er een dienstverleningsaanbod ontwikkeld en werden beleidsaanbevelingen geformuleerd. De output kan je bovenaan deze pagina terugvinden.

Wil je op de hoogte blijven van de verdere ontwikkelingen?

Heb je vragen rond effectmeting of interesse om zelf als organisatie aan de slag te gaan? 
Aarzel dan niet om contact op de nemen met Marthe via marthe.vermeulen@ucll.be 

Ben je benieuwd naar onze resultaten of wil je een andere gerelateerde activiteit bijwonen?  
Laat dan hier je gegevens achter. We houden je met plezier op de hoogte! 

Over de onderzoekers

Marthe Vermeulen is onderzoeker binnen SPRONG van expertisecentrum Resilient People. Marthe was eerder al actief bezig met een impactmeting voor een traject dat veerkracht versterkt bij jongeren. Daarnaast werkt ze als klinisch therapeut in de geestelijke gezondheidszorg.

Evi Verdonck is kernexpert van SPRONG van expertisecentrum Resilient People en actief als senior onderzoeker in projecten rond agressie, grensoverschrijdend gedrag en effectmeting. Evi is ook betrokken met een ander onderzoek rond effectmeting van YAR Vlaanderen om een evaluatietool te ontwikkelen en implementeren in hun werking. Daarnaast is ze coördinator van het postgraduaat Praktijkgerichte Jeugdcriminologie. 

Eva Wuyts is werkzaam binnen de kernlijn CIMIO van expertisecentrum Smart Organisations. Eva heeft al verschillende effectmetingen uitgevoerd voor onderzoek, zoals binnen sociale economie en arbeidszorg, en in dienstverlening, onder andere in het jeugdwerk en voor het Lazarus-project over overmatig alcoholgebruik. Daarnaast werkt ze als zelfstandige in bijberoep als consultant op het gebied van monitoring en evaluatie, voornamelijk binnen de ontwikkelingssamenwerking in België.