Wat betekenen vrijwilligers echt voor bewoners in woonzorgcentra?

UCLL-onderzoekers Yasmine Sterckx en Liesbet Van Vlasselaer voerden een onderzoek uit in vier woonzorgcentra. Met methodieken als storyweaving en observatie verzamelden ze tientallen bewonersverhalen en inzichten over wat vrijwilligers werkelijk betekenen en wat bewoners belangrijk vinden.

Daaruit blijkt hoe sterk vrijwilligers bijdragen aan verbondenheid, tijd, aandacht en levenskwaliteit. Maar het onderzoek toont ook uitdagingen: hoe respecteer je het tempo van bewoners? Hoe voorkom je dat je activiteiten overneemt? Hoe ga je om met kwetsbaarheid – van bewoners en vrijwilligers?

In samenwerking met het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk, Present vzw, de Vlaamse Ouderenraad en Samana bundelen de onderzoekers hun bevindingen in een gratis online inspiratiegids met duidelijke handvatten en praktijktips en methodieken om bewonersnoden te ontdekken.

Welkom op deze inspiratiegids over vrijwilligers in woonzorgcentra. Je ontdekt hier hoe waardevol vrijwilligers zijn voor bewoners én hoe je hun inzet op een warme en duurzame manier kan vormgeven.

Op basis van onderzoek van UCLL-onderzoekers Yasmine Sterckx en Liesbet Van Vlasselaer (Vrije Wil, 2024) krijg je inzicht in wat vrijwilligers echt betekenen voor bewoners en waar de noden en behoeften van bewoners t.a.v. vrijwilligers net liggen. Het onderzoek toont hoe vrijwilligers bijdragen aan verbondenheid, tijd, aandacht en levenskwaliteit, maar brengt ook belangrijke aandachtspunten naar voren, zoals het respecteren van het tempo van bewoners, het bewaken van rollen en het omgaan met kwetsbaarheid.

In samenwerking met woonzorgcentrum Huize Nazareth te Goetsenhoven, Kloosterhof te Oudsbergen, Sint Jozef te Pelt en Sint Margaretha te Holsbeek en in afstemming met het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk, Present vzw, de Vlaamse Ouderenraad en Samana werden deze inzichten vertaald in deze gratis online inspiratiegids.  

Je vindt hier enerzijds wat bewoners nodig hebben en belangrijk vinden in hun contact met vrijwilligers, inclusief de gebruikte methodieken om dit zichtbaar te maken. Anderzijds krijg je handvatten voor een duurzaam vrijwilligersbeleid, met aandacht voor de volledige vrijwilligersflow binnen een woonzorgcentrum en de bijhorende aandachtspunten.

vrijwilliger in een WZC

Een duurzaam vrijwilligersbeleid

Hoe geef je vrijwilligers een warme start, zet je hun talenten goed in en zorg je voor duidelijke afspraken en goede ondersteuning? Deze pagina biedt concrete handvatten voor een sterke vrijwilligerswerking in het woonzorgcentrum. Van werving en onthaal tot coaching, participatie en het bewaken van grenzen: ontdek de belangrijkste bouwstenen, praktische tips en direct bruikbare voorbeelden en sjablonen.

Vrijwilliger in ZWC

Wat bewoners nodig hebben van vrijwilligers

Door onderzoek naar de ervaringen, noden en verwachtingen van bewoners kregen we meer inzicht in wat zij belangrijk vinden in het contact met vrijwilligers. Ontdek hoe je kunt inspelen op hun emoties, behoeften en wensen, hoe je de talenten en interesses van vrijwilligers kunt verbinden met die van bewoners en hoe vrijwilligers en het zorgteam elkaar kunnen versterken. Met concrete inzichten uit onderzoek, aangevuld met praktijkgerichte voorbeelden, ga je aan de slag met persoonlijke en betekenisvolle ondersteuning.

Methodieken

Wil je beter inspelen op wat bewoners en vrijwilligers belangrijk vinden? Ontdek drie praktische methodieken die helpen om ervaringen, noden, wensen en verwachtingen in kaart te brengen. Je vindt er 2 gesprekstools voor bewoners: Storyweaving en een Vrijwilligersbingo en daarnaast een leidraad voor het bevragen van vrijwilligers. Zo krijg je waardevolle inzichten om je vrijwilligerswerking nog beter af te stemmen op de behoeften van bewoners en vrijwilligers.

cover magazine

Magazine: van binnenuit

Verhalen van mensen die mee(r) kleur geven 

Dit magazine bundelt authentieke verhalen van bewoners, vrijwilligers, medewerkers en mantelzorgers uit woonzorgcentra. De getuigenissen tonen hoe vrijwilligers bijdragen aan verbondenheid, levenskwaliteit en warme zorg, steeds vanuit het perspectief van de bewoner. Een inspirerende aanvulling op de methodieken en inspiratiegids binnen het project.

Artikels

Vrijwilligers brengen meer dan extra helpende handen. Ze creëren ontmoetingen, versterken sociale contacten en dragen bij aan het welzijn van bewoners. In dit artikel uit Zorgmagazine delen de onderzoekers de belangrijkste inzichten uit hun onderzoek naar de rol en betekenis van vrijwilligers in woonzorgcentra.

In Weliswaar vertellen de onderzoekers achter dit project over de betekenis van vrijwilligerswerk in woonzorgcentra. Aan de hand van de onderzoeksresultaten gaan ze dieper in op wat vrijwilligers voor bewoners kunnen betekenen, welke meerwaarde bewoners zelf ervaren en hoe woonzorgcentra hiermee aan de slag kunnen gaan.

Contact

Heb je vragen over het onderzoek of het materiaal?
Neem dan gerust contact op met Liesbet en Yasmine via liesbet.vanvlasselaer@ucll.be en yasmine.sterckx@ucll.be .

Of stel je vraag via dit formulier:

Over expertiscentrum Health Innovation

​Een gezonde samenleving vraagt om zorg die meebeweegt met uitdagingen.​
​We streven naar zorg die persoonlijker, toegankelijk en toekomstbestendig is. Die de levenskwaliteit van mensen én het welzijn van de zorg- en hulpverleners versterkt. ​

​Als kennisknooppunt brengen we expertise samen, werken we evidence-based en stemmen we onze oplossingen af op de noden van het werkveld. We ontwikkelen, implementeren en evalueren innovaties in samenwerking met patiënten, professionals, organisaties en netwerken. ​