Toegepaste Gedragsanalyse (ABA)

Het opzetten van een samenwerkingsverband met professionals, ouders en leerkrachten, die betrokken zijn in het onderwijs van jonge kinderen met een beperking. Hierbij wordt samen met de eerder benoemde stakeholders het beoogde gedrag in kaart gebracht (bv.: ontwikkelen van pre-attention skills, safety skills,…). Dit beoogd gedrag wordt naar voor geschoven door de stakeholders en/of het kind. Hierbij wordt een uitgebreide analyse gemaakt waarom dit beoogd gedrag net zo zinvol is voor een bepaald kind (sociaal significant). Door middel van interventies vanuit het framework van de toegepaste gedragsanalyse (applied behavior analysis of ABA) wordt er getracht sociaal significant gedrag te verbeteren. ABA interventies zijn ruimschoots beschreven in de literatuur en deze aanpak hoort bij de best-evidence practices voor jongeren met autisme. In Europa wordt deze aanpak echter nog niet op grote schaal gebruikt. Het opzet is om het potentieel van ABA ook in Vlaanderen te benutten en in eerste instantie zichtbaar te maken door samen te werken in en met scholen. Met dit project trachten we stakeholders systematisch naar gedrag te laten kijken om er alzo gepast mee om te gaan. Deze insteek zorgt voor een andere kijk op gedrag en schept de mogelijkheid om de functie van gedrag te gaan bepalen, wat het mogelijk maakt om er gepast mee om te gaan. Enerzijds is er geen geëxpliciteerde vraag richting ABA in Vlaanderen, anderzijds is het verklaren en omgaan met gedrag prominent aanwezig in het onderwijsdebat. Leerkrachten, ouders en anderen geven duidelijk aan dat het management van klassen en leerlingen moeilijker loopt en uit heel wat onderzoek volgt dat dit een belangrijke bijdrage levert aan het vroegtijdig verlaten van het lerarenberoep. Daarnaast ontberen heel wat jongeren enkele essentiële vaardigheden die nodig zijn voor het volgen van instructie. Dit bemoeilijkt het leertraject en heeft in het buitengewoon onderwijs impact op de leerkracht, kiné, ergo, logo enzoverder. In de Verenigde Staten, alsook in enkele Europese landen, worden er ABA-services aangeboden aan deze doelgroep. De voordelen zijn beschreven in de wetenschappelijke literatuur, maar deze zijn onontgonnen in Vlaanderen. ABA-services richten zich veelal op personen met een beperking en early interventions. Het is dan ook niet verwonderlijk dat heel wat onderzoek plaatsvindt in de context van het buitengewoon onderwijs (‘special education’). In Nederland zijn er enkele aanbieders van ABA-services. Veelal zijn de werknemers in deze organisaties personen die hun opleiding in de Verenigde Staten kregen en de kennis meebrachten naar hun thuisland. We hebben reeds goed contact met deze aanbieders en zullen dus ook afstemmen welke contextuele verschillen en noden belangrijk zijn bij de implementatie in een Europese context. Ter conclusie en staving van innovatieve aspect van dit onderzoek: Deze bil, vertrekkend vanuit het behavioristisch onderzoeksparadigma, is beperkt gekend en toegepast in Vlaanderen. De inzet in een schoolse/therapeutische context, gerelateerd aan gedragsproblemen is nieuw in Vlaanderen. Met de voorliggende internationale positieve resultaten, willen we ook op Vlaamse bodem via dit interventieproject evidentie opbouwen (andere context dan de internationale). Dit is niet enkel een vernieuwende aanpak, maar ook een nieuwe bril die de deur opent naar een andere beleidsvoering rond gedragsproblemen (moeilijk hanteerbaar gedrag, storend gedrag, …) en leren bij kinderen en jongeren (met een ondersteuningsnood, beperking).